Een keramisch koffiekopje voelt anders dan een kopje van glas of plastic. Zwaarder, warmer, eerlijker. Maar keramiek is een verzamelnaam. Aardewerk, steengoed en porselein zijn allemaal gebakken klei, en toch verschillen ze flink. Wat is het verschil, en wat betekent dat voor je kopje koffie?
Wat is keramiek?
Keramiek is alles wat van klei wordt gevormd en daarna in een oven wordt gestookt. Door de hitte verandert de klei blijvend in een harde, steenachtige stof: de scherf. Hoe heet er wordt gestookt en welke klei je gebruikt, bepaalt wat voor keramiek het wordt.
Bijna elk koffiekopje krijgt daarnaast een glazuur. Dat is een laagje glas dat in de oven op het kopje smelt. Het maakt het oppervlak glad, afwasbaar en waterdicht, en het geeft de kleur.
Aardewerk
Aardewerk wordt op een relatief lage temperatuur gestookt, rond de 1000 tot 1150 graden. De scherf blijft wat poreus: zonder glazuur neemt hij een beetje water op. Aardewerk voelt warm en ambachtelijk aan en laat zich mooi glazuren in diepe, levendige kleuren. Het is wel wat minder slagvast dan steengoed of porselein, dus een tik tegen de kraan voel je eerder. Ook Delfts blauw is van oorsprong aardewerk.
Steengoed
Steengoed gaat heter de oven in, rond de 1200 tot 1300 graden. Daarbij smelt de scherf deels dicht en neemt hij nauwelijks nog water op. Steengoed is stevig, zwaar en goed bestand tegen dagelijks gebruik.
Porselein
Porselein wordt gemaakt van fijne, witte klei en op de hoogste temperatuur gestookt, tot zo'n 1400 graden. Het resultaat is hard, glad en dun, soms zelfs een beetje doorschijnend. Denk aan het klassieke witte cappuccino kopje met schotel in de horeca. Mooi en sterk, maar strakker en koeler van uitstraling dan aardewerk of steengoed.
Wat betekent dat voor je koffie?
- Warmte: een dikke keramische wand neemt warmte op en geeft die langzaam af. Je koffie blijft langer warm, zeker als je het kopje eerst even omspoelt met heet water.
- Gevoel: aardewerk en steengoed voelen zwaarder en ruwer aan, porselein glad en licht.
- Onderhoud: geglazuurd keramiek kan bijna altijd in de vaatwasser. Waar geen glazuur zit, en zeker bij aardewerk, laat je het kopje niet urenlang in water staan.
- Uiterlijk: bij handgemaakt keramiek valt het glazuur in de oven telkens net anders uit. Geen twee kopjes zijn precies gelijk.
Handgemaakt keramiek herkennen
Handgemaakte kopjes hebben kleine verschillen: in kleurdiepte, in glans en in de rand waar het glazuur ophoudt. Dat is geen fout, maar het bewijs dat er iemand aan heeft gestaan. Fabrieksmatig gegoten kopjes zijn juist allemaal identiek.
De kopjes van Proefer: handgemaakt aardewerk
Onze keramische koffiekopjes zonder oor zijn van handgemaakt aardewerk en half geglazuurd. De bovenkant en de binnenkant zijn glanzend geglazuurd, en omdat aardewerk glazuur zo diep opneemt, zie je dat terug in de kleuren. De onderkant is kaal aardewerk, mat en een beetje ruw, precies waar je vingers zitten.
Ze zijn 150 ml, het formaat van een cappuccino kopje, en worden per set van zes verkocht in roze, groen, lichtblauw, geel, donkerblauw en petrol. Vaatwasser- en magnetronbestendig.